બાળકોને પ્રકૃત્તિ 🌱 સાથે રમવા માટેનો સમય આવી ગયો છે.

"મને લાગે છે કે આજકાલના બાળકોના ઉછેરમાં જો કોઈ મોટામાં મોટી ઉણપ રહેલી છે તો એ એ છે કે, બાળકો આપણી આસપાસના બાકી વિશ્વ જેવા કે ઝાડપાન,પ્રાણીઓ, જીવજંતુઓ કે સરિસૃપોના જીવન સાથે સંકળાયેલા જ નથી. કોઈ પણ રીતે નહીં. માત્ર એમ જ મોટા થઈ જવું અને દરેક વસ્તુ આપણાં માટે જ છે એમ વિચારવું એ માણસજાત માટે સારી બાબત નથી."

                                                  - અમીત રાણા 

👉આજકાલ આપણે સહુ ગ્લોબલ વોર્મિંગની સમસ્યાથી પીડાઈ રહ્યા છીએ.ગરમીનો પ્રકોપ અતિશય ઠંડી, વધારે કે ઓછો વરસાદ આ બધા પ્રાકૃતિક સંતુલનના સંકેતો એ આવી રહેલા ગ્લોબલ વોર્મિંગના ભયંકર પરિણામોના એલાર્મ છે જે વિશે આપણે જાણીએ તો છીએ પણ વ્યક્તિગત રીતે એમાં સુધારો થાય એ માટે ખાસ કશું કરતા નથી. ત્યાં સુધી તો વાતચીત છે પણ આપણા બાળકોને પણ એ વિશે આપણે વાકેફ જ કરતા નથી. આપણા જીવનને ટકાવવા માટે સમષ્ટિના પ્રકૃતિના બધા જ તત્વો, વૃક્ષો, વનસ્પતિ, નદીઓ, પંખીઓ, પ્રાણીઓ બધાનું એક સરખું મહત્વ છે. આપણા બાળકો ખાસ કરીને શહેરી જીવનમાં રહેતા બાળકો પ્રકૃતિથી ઘણા વિખૂટા પડી ગયા હોય એવા સંજોગો નિર્માણ થયા છે.બાળકોને આકાશ, દરિયો, પક્ષીઓ, વૃક્ષો, ફૂલો, નદીઓ, તળાવ વગેરેથી સાચા અર્થમાં પરિચિત કરાવીએ તેનો સમય આવી ગયો છે.

👉આપણે બધા જાણીએ છીએ કે પ્રકૃતિ સાથે સંપર્ક કેટલો ફાયદાકારક છે.🌱

🔸મોટા શહેરોમાં જીવન, જવાબદારીઓ અને નવી તકનીકીઓનો વિકાસ આપણને પ્રકૃતિથી વધુને વધુ કનેક્ટ કરે છે. બાળકો, જેઓ એક સમયે શાળામાંથી પાછા આવતાં સમયે  ઝાડ પર ચડતા અથવા પોડલ્સ પર પગ મૂકતા હતા, હવે તેઓ ટેબ્લેટ અથવા મોબાઇલ સ્ક્રીનની સામે કલાકો વિતાવે છે, જે આઉટડોર રમત દ્વારા પૂરા પાડવામાં આવતી ઉત્તેજનાથી વંચિત રહે છે.

👉પ્રકૃતિ સાથેનો સંબંધ આપણા બાળકોને અનુભવવા અને તેમના પોતાના અનુભવો દ્વારા વિશ્વ કેવી રીતે કાર્ય કરે છે તે શોધવા માટે આદર્શ છે. આ રીતે, જીવંત અને સીધા શિક્ષણની તરફેણ કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત, તે સંરક્ષણ પેદા કરવાનો એક માર્ગ છે, કારણ કે જમીન, પાણી અને પ્રાણીઓનો સંપર્ક તેમને રોગકારક સુક્ષ્મસજીવો પ્રત્યે વધુ પ્રતિરોધક બનાવે છે.

🔸 જે બાળકો પ્રકૃતિના સંપર્કમાં ઉછરે છે તેઓ પર્યાવરણ પ્રત્યે ઓછો તણાવપૂર્ણ, વધુ જાગૃત અને આદરકારક હોય છે, અને શારીરિક અને ભાવનાત્મક રીતે વધુ સંતુલિત હોય છે. તેમ છતાં, હું જાણું છું કે રોજિંદા જીવનના ઝગમગાટ અને નવી તકનીકો દ્વારા ઉત્પન્ન થયેલ સ્પર્ધા વચ્ચે, પ્રકૃતિ સાથેના આ જોડાણને ફરીથી મેળવવું મુશ્કેલ લાગે. 

👉🌱કોઈ વસ્તુને પ્રેમ કરવા માટે તમારે પ્રથમ તે જાણવું આવશ્યક છે. તેથી, જો આપણે ઇચ્છીએ છીએ કે અમારા બાળકો પ્રકૃતિની સંભાળ, આદર અને મૂલ્ય શીખતા હોય, તો આપણે તેમનાથી સંપર્કમાં રહેવા દઈએ તે શ્રેષ્ઠ છે. આદર્શ એ છે કે કુદરતી વાતાવરણમાં જીવવું અથવા ઓછામાં ઓછું નિયમિતપણે તેની મુલાકાત લેવાનું સક્ષમ હશે. પરંતુ આપણે બધા તે ભાગ્યશાળી નથી, તેથી આપણે વિકલ્પોની શોધ કરવી પડશે.

૧) બાળકોને તેમના વાતાવરણની કુદરતી વસ્તુઓથી પરિચિત કરો. ઉદ્યાનો, બગીચા અથવા નજીકની કુદરતી જગ્યા પર શક્ય તેટલું આગળ જવાનો પ્રયાસ કરો. તેમને ચલાવવા, પ્રયોગ કરવા અને ગંદા થવા દો.

૨) તમે પક્ષીઓ, ફૂલો, ઝાડ, જંતુઓ અથવા કોઈપણ વસ્તુને અવલોકન કરી શકો છો જે તમારી રુચિ ઉત્તેજિત કરે છે.

૩)છોડ અને ફૂલો જાણવા તેમને સહાય કરો. ઘરે કોઈ વાસણ અથવા મીની બગીચો રોપશો. તેમને તેમના ભાગો, તેમના ઉપયોગો, કાળજીની જરૂર છે, નામો બતાવો. તેમને કેવી રીતે જન્મે છે, વૃદ્ધિ થાય છે અને તેઓને જીવન જીવવાની કઈ સંભાળની જરૂર છે તે શોધવા દો. તમે આખી પ્રક્રિયાને નિરીક્ષણ કરવા માટે બીજ રોપણી કરી શકો છો અથવા મીની બગીચો બનાવી શકો છો.

૪) જ્યારે પણ દેશભરમાં, સમુદ્રમાં અથવા પર્વતોમાં ફરવા જાઓ. તમે સપ્તાહના અંતે હાઇકિંગ પર જઈ શકો છો, કેમ્પિંગમાં જઈ શકો છો, બાઇક ચલાવી શકો છો અથવા પિકનિક પર જઈ શકો છો. ચોક્કસ બાળકો અને પુખ્ત વયના લોકો બંને ખૂબ જ આનંદ લેશે.

૫) ફાર્મ અથવા ઇકો રિઝર્વની મુલાકાત લો. સદભાગ્યે ત્યાં બાળકોને ગાયનું દૂધ આપવું, ઘોડો સવારી કરવી અથવા તાજી મૂકેલી ઇંડા પકડવી જેવી પ્રવૃત્તિઓમાં ભાગ લેવા અને તે પણ ભાગ લેવાની મંજૂરી આપવા માટે સમર્પિત વધુ અને વધુ જગ્યાઓ છે.

૬) મોસમી પરિવર્તન માટે વાકેફ બનો. તમે અવિનિત વિધિ સાથે અયનકાળ અને વિષુવવૃત્ત્વોના આગમનની ઉજવણી કરી શકો છો, મોસમી વાનગીને સજાવવા અથવા રાંધવા માટે કુદરતી સામગ્રી એકત્રિત કરો.

૭) તેમને બતાવો આપણી પ્રાકૃતિક વારસો જાળવવાનું મહત્વ. પ્રદૂષણના નુકસાન, રિસાયક્લિંગનું મહત્વ અને વસ્તુઓને બીજું ઉપયોગી જીવન આપવું, પર્યાવરણને કેવી રીતે સાચવવું વગેરે.

૮) તમારા બાળકોને છોડવાઓને પાણી આપવાનું કહો, કાદવ માં રમવાનું કહો, ઝાડ ઉપર ચઢવું ,વરસાદથી ભીના થવું અથવા પુડલ્સમાં કૂદકો. કપડાં વિશે ચિંતા કરશો નહીં, એક ગંદા બાળક તે બાળક છે જેણે આનંદ કર્યો છે.

પ્રમાણસર તેમના માટે પ્રાણીઓની દુનિયા માટે પ્રસંગો. ૯) કૂતરાં, બિલાડીઓ, પક્ષીઓ, જંતુઓ, ગોકળગાય વગેર સાથે રમવા દો. તેઓ તેમની જરૂરિયાતો અને જીવનની રીતો તેમને પ્રેમ કરવા અને આદર આપતા શીખે છે.

૧૦) તેમને બતાવો પ્રકૃતિ પરિવર્તન પર ઉદાહરણો હવામાન પરિવર્તન, ઠંડી, વરસાદ, દુષ્કાળ, વગેરે.

કોઈપણ પ્રસંગનો લાભ લો કુદરતી સાથે જોડાવા. એક તારાવાળી રાત્રિ અથવા પૂર્ણ ચંદ્ર, શેલો એકત્રિત કરતી બીચ પર ચાલવા, એક વનસ્પતિ અને પ્રાણીસૃષ્ટિનું નિરીક્ષણ કરવું. તમારી નજીકના જંગલો, બીચ અથવા નદીની સફાઇ માં કામે લગાડો.

👉આજકાલના બાળકોને કદાચ આપણી આસપાસની ખુલ્લી જગ્યાઓ પૂરતા પ્રમાણમાં નથી મળી રહી.

🔸સાર :- બાળકો આપણી આસપાસના અન્ય જીવોના જીવનોથી થોડાક પણ માહિતગાર નથી, કુદરત સાથે સહેજ પણ સંપર્ક નથી. માત્ર ઉપરછેલ્લું જોડાણ રહેલું છે. આપણી શાળાઓએ આ બાબતની કાળજી લેવી જ જોઈએ. .તમે તમારી આસપાસના દરેક જીવનને એ રીતે જુઓ કે તેને આ ગ્રહ ઉપર જીવવાનો સંપૂર્ણ અધિકાર છે. તેઓ આપણાં કરતાં ઘણા પહેલેથી અહીં અસ્તિત્વ ધરાવે છે. જે આપણી માનવતાને ખીલવવા માટે ઘણું જ અગત્યનું છે.

👉ભરૂચમાં " *પર્યાવરણ* *ક્ષેત્રે* " ( *Environment* 🌱🌽🌳🌿 *Field* ) બાબતે કોઈપણ વ્યક્તિને, વિદ્યાર્થીને , કૉલેજ સ્ટુડન્ટ કે પ્રકૃતિ પ્રેમીને કોઈ પ્રશ્ન હોય કે કોઈ ગાઈડન્સ જોઈતું હોય તો તેમજ કોઈ શાળામાં પ્રોજેક્ટ ની માહિતી કે પ્રાણી અને પક્ષી વિશેની માહિતી જોઈતી હોય તો અમોને સંપર્ક કરે:- 👇

🌱 *Amit Rana* 🌱

👉Environment Engineer

 👉President, Paradise India, NGO.

👉 WeCanWin( For cancer )Organisation- Owner.

👉 Writer. 🖋️

👉 Businessman🚗

 *Contact Number* :- 9106743386 🤙 📱

 *Paradise India,* Ankleshwar.